woensdag 30 september 2026

Liever lui dan moe


Sommige motieven om AI af te wijzen overtuigen mij niet. Wat je bijvoorbeeld veel langs ziet komen is de gedachte dat iets pas waardevol is als de productie ervan veel inspanning heeft gekost. Een door AI gegenereerd liedje zou waardeloos zijn omdat daar niet een mens op heeft zitten zwoegen. Deze zweet-des-aanschijns ideologie klinkt me een beetje te calvinistisch in de oren. Uiteindelijk ben ik liever lui dan moe.

Zo hoor ik ook regelmatig zeggen dat iets goeds alleen maar kan ontstaan als in de productie ervan veel tijd is geïnvesteerd. Maar, vraag ik me dan af, is er werkelijk zo’n eenduidige relatie tussen tijd en kwaliteit? Er zijn toch niet voor niets wonderkinderen die in no-time superieure muzikale of schaakprestaties neerzetten? Doet die snelheid daaraan af?

Er wordt ook gezegd: gedachten moeten uit jezelf komen, of uit anderen, maar in ieder geval uit mensen, niet uit een machine. Deze uitspraak raakt wel een snaar bij me, maar ik vraag me af waarom. Als die machine veel meer data kan meenemen in zijn eindproduct, heeft die dan niet een veel breder perspectief dan ik of anderen ooit zullen hebben? Mensen worden daartegenover juist kleiner en minder belangrijk.

Toch zit er in die aansluiting bij de menselijke oorsprong van gedachten een element dat me wél overtuigt: mensen zijn niet voorspelbaar. Terwijl AI bij uitstek voorspelbaar is, want werkend met bestaande, al bekende statistische gemiddeldes. Maar waarom zou onvoorspelbaarheid een pre zijn? Is de zekerheid van voorspelbaarheid niet een veel groter goed? 

Kennelijk niet, althans voor mij niet. Op één of andere manier zoek ik de ontmoeting met absolute andersheid. Dat is waarschijnlijk Levinas’ désir d’autrui.

Zie ook Levinas, Kant en Bobbie en De roman als omweg.

Wil je commentaar geven of zien: klik op Liever lui dan moe en scrol naar beneden door.

1 opmerking:


  1. Nee, door AI gegenereerd werk is niet altijd voorspelbaar. Hoewel AI werkt met statistische kansberekening en vaak kiest voor de meest logische of waarschijnlijke woorden, kan de output sterk variëren. Waarom AI verrassend kan zijn? Door creatieve insteek: AI kan op basis van een unieke instructie (prompt) onverwachte combinaties of invalshoeken bedenken. Door temperatuurinstelling: bij veel AI-modellen kun je een 'temperatuur' instellen. Een hogere temperatuur zorgt voor meer creativiteit en minder voorspelbaarheid. Door hallucinaties: AI kan soms feiten, namen of gebeurtenissen volledig verzinnen; dit maakt de uitkomst onvoorspelbaar en soms feitelijk onjuist.

    Waarom AI soms wel voorspelbaar aanvoelt: Door standaardzinnen: Veel modellen gebruiken vaste patronen, clichés of beleefdheidsvormen als je ze niet specifiek aanstuurt. Door lage perplexiteit: AI-detectoren meten de voorspelbaarheid van woordkeuze; standaard AI-teksten scoren vaak laag in variatie, waardoor ze voor een geoefend oog wel voorspelbaar of herkenbaar zijn.

    BeantwoordenVerwijderen